Serwisy internetowe Uniwersytetu Warszawskiego | USOSownia - uniwersyteckie forum USOSoweNie jesteś zalogowany | zaloguj się
katalog przedmiotów - pomoc

Konstytucyjne podstawy bezpieczeństwa

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2102-BW-L-D3KPBE Kod Erasmus / ISCED: 14.1 / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Konstytucyjne podstawy bezpieczeństwa
Jednostka: Instytut Nauk Politycznych
Grupy: INP - BEZP. WEWNĘTRZNE - DZIENNE I STOPNIA 3 semestr 2 rok - przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 3.00 LUB 4.00 (zmienne w czasie)
zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Student winien opanować podstawową wiedzę z zakresu podstaw wiedzy o prawie, w tym szczególnie systemu źródeł prawa w RP, form, celów i funkcji współczesnego państwa, ustroju politycznego współczesnej Polski.

Oczekiwane umiejętności to zdolność myślenia teoretycznego, umiejętność analizy i syntezy wiedzy z zakresu nauk społecznych, umiejętność pracy ze źródłami (np. aktami prawnymi, dokumentami o charakterze politycznym).

Oczekiwane kompetencje to zdolność do pogłębiania i udoskonalenia zdobytej wiedzy.


Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot obejmuje problematykę miejsca i roli konstytucji, wartości i zasad konstytucyjnych i instytucji konstytucyjnych w przestrzeni bezpieczeństwa państwa. Przedmiot ma ukazać zależności między ładem konstytucyjnym a problemem bezpieczeństwa, skupia się zatem na problematyce bezpieczeństwa ustrojowego. Realizowane na zajęciach treści ogniskują się przede wszystkim na polskim porządku konstytucyjnym, choć ważną część zajęć zajmuje komparatystyka (odniesienie do obcych regulacji konstytucyjnych i rozwiązań politycznych). Treści niniejszego przedmiotu korespondują z treściami realizowanymi na takich przedmiotach, jak: nauka o państwie i polityce, ustrój polityczny RP, współczesne systemy ustrojowe, prawa człowieka.

Pełny opis:

Wykład obejmuje następującą szczegółową problematykę:

1. Istota konstytucji jako gwaranta ładu politycznego w państwie; wartości konstytucyjne;

2. Naczelne zasady ustrojowe (konstytucyjne) ujmujące problematykę bezpieczeństwa państwa: zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada państwa jako dobra wspólnego, zasada subsydiarności, zasada suwerenności i niepodległości;

3. System rządów w RP a efektywność w zapewnieniu państwu bezpieczeństwa: pozycja ustrojowa, funkcje i kompetencje głowy państwa, parlamentu i rządu i wzajemne między nimi relacje w kontekście bezpieczeństwa państwa;

4. Prawa i wolności oraz obowiązki człowieka i obywatela a konstytucyjne regulacje dotyczące bezpieczeństwa państwa;

5. Problem wojny i pokoju w świetle rozwiązań konstytucyjnych;

6. Rola i stosowanie konstytucji w stanach nadzwyczajnych;

7. Konstytucyjna rola sił zbrojnych w Konstytucji RP z 1997 r. na tle porównawczym oraz na tle polskich tradycji ustrojowych;

8. Konstytucyjne podstawy działania służb specjalnych we współczesnej Polsce.

Szacowana całkowita liczba godzin, którą student musi przeznaczyć na osiągnięcie efektów kształcenia: 75 godzin (30 godzin zajęć dydaktycznych, 15 godzin bieżącego zapoznawania się z literaturą, 30 godzin powtórzenia materiału i przygotowania się do egzaminu).

Literatura:

L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2012 i nast. wyd.

Parlamentarny nadzór nad sektorem bezpieczeństwa. Zasady, mechanizmy i praktyki, Warszawa 2004.

Z. Trejnis, Siły zbrojne w państwie demokratycznym i autorytarnym, Warszawa 1997.

W.J. Wołpiuk, Państwo wobec szczególnych zagrożeń, Warszawa 2002.

K. Prokop, Stany nadzwyczajne w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Białystok 2005.

M. Brzeziński, Stany nadzwyczajne w polskich konstytucjach, Warszawa 2007.

Konstytucja a obronność, Warszawa 1996.

S. Hoc, Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, Opole 2002.

M. Zubik (red.), Konstytucja III RP w tezach orzeczniczych Trybunału Konstytucyjnego i wybranych sądów, Warszawa 2008.

T. Mołdawa, Naczelne władze państwa w sytuacji nadzwyczajnych zagrożeń (doświadczenia krajów Europy Zachodniej), [w:] Pokolenia. Kultura. Polityka. Księga jubileuszowa na 65-lecie Profesora Bronisława Gołębiowskiego, Warszawa 1999.

J. Szymanek, Rozporządzenie z mocą ustawy jako gwarancja bezpieczeństwa państwa, [w:] S. Sulowski, M. Brzeziński (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2009.

G. Rydlewski, Prezydent RP w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego, [w:] S. Sulowski, M. Brzeziński (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2009.

G. Rydlewski, Rada Ministrów i inne naczelne organy administracji rządowej w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego, [w:] S. Sulowski, M. Brzeziński (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2009.

A. Pakuła, Bezpieczeństwo publiczne jako dobro wspólne (kilka uwag i refleksji), [w:] A. Chajbowicz, T. Kocowski (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne w działaniach terenowej administracji publicznej, Kolonia Limited 2009.

S. Zalewski, Bezpieczeństwo polityczne państwa, Warszawa 2002.

D. Dudek, Bezpieczeństwo Rzeczypospolitej jako wartość konstytucyjna, [w:], L. Antonowicz, T. Guz, M.R. Pałubska (red.), Bezpieczeństwo Polski. Historia i współczesność, Lublin 2010.

A. Komadowska, Problematyka bezpieczeństwa państwa w kodeksie karnym z 1997 r., [w:], L. Antonowicz, T. Guz, M.R. Pałubska (red.), Bezpieczeństwo Polski. Historia i współczesność, Lublin 2010.

J. Zalewski, Apolityczność Sił Zbrojnych Drugiej i Trzeciej Rzeczypospolitej Polskiej. Teoria i praktyka, Warszawa 2009.

S. Zalewski, Służby specjalne w państwie demokratycznym, Warszawa 2005.

Efekty kształcenia:

W zakresie WIEDZY student po zakończeniu wykładu:

EK1. Zna i rozumie pojęcia w ujęciu i z zakresu problematyki przedmiotu: konstytucji i innych źródeł prawa, ładu i porządku konstytucyjnego, zasad konstytucyjnych, bezpieczeństwa ustrojowego, systemu rządów, godności człowieka, katalogu praw, wolności i obowiązków, sił zbrojnych, służb specjalnych, wojny i pokoju (K_W01, K_W04, K_W06, K_W08).

EK2. Zna i rozumie rolę konstytucji w tworzeniu ładu i porządku ustrojowego państwa oraz jako elementu stabilizującego życie polityczne państwa i integrującego społeczeństwo wokół określonych wartości i zasad (K_W01, K_W02, K_W04).

EK3. Posiada znaczącą wiedzę o systemie naczelnych organów państwowych i ich roli w zapewnieniu państwu bezpieczeństwa (K_W04, K_W06).

EK4. Zna i rozumie zagrożenia dla bezpieczeństwa ustrojowego państwa i posiada wiedzę na temat konstytucyjnych mechanizmów ochrony bezpieczeństwa ustrojowego (K_W07).

EK5. Posiada wiedzę na temat konstytucyjnej roli sił zbrojnych i służb specjalnych, ich ustrojowej roli oraz zwierzchnictwa i kontroli nad nimi ze strony konstytucyjnych, cywilnych organów władzy państwowej (K_W04, KW_05, K_W06, K_W07).

EK6. Zna i rozumie istotę praw, wolności i obowiązków człowieka i obywatela w sytuacji stabilności ustrojowej oraz w stanach zagrożeń (K_W04, KW_05, K_W07, KW_08).

W zakresie UMIEJĘTNOŚCI student po zakończeniu wykładu:

EK7. Potrafi wyjaśnić rolę konstytucji i innych źródeł prawa w zakresie bezpieczeństwa państwa; wiedzą tą jest w stanie operować analizując praktykę ustrojową i bieżące wydarzenia społeczno-polityczne (K_U01, K_U03).

EK8. Potrafi sformułować proste problemy badawcze z zakresu ładu konstytucyjnego i bezpieczeństwa ustrojowego (K_U03).

EK9. Potrafi wskazać zadania różnego rodzaju organów i służb w zakresie ochrony konstytucji i ładu konstytucyjnego (K_U01).

EK10. Posiada umiejętność dostrzegania i interpretowania zależności między istniejących katalogiem praw, wolności i obowiązków a różnego rodzaju zagrożeniami oraz potrafi wskazać środki ochrony praw i wolności (K_U02).

W zakresie KOMPETENCJI student po zakończeniu wykładu:

EK11. Potrafi określać i definiować podstawowe priorytety służące przeciwdziałaniu zagrożeniom dla bezpieczeństwa ustrojowego (K_K01).

EK12. Potrafi uczestniczyć w projektach aktywności obywatelskiej służących ładowi konstytucyjnemu (np. stowarzyszenia działające na rzecz ochrony praw i wolności lub przeciwdziałające ekstremizmowi politycznemu) (K_K03).

Metody i kryteria oceniania:

Podstawą oceny jest egzamin pisemny o charakterze opisowym. W trakcie trwania semestru studenci otrzymują wykaz zagadnień egzaminacyjnych, będący podstawą przygotowania.

Praktyki zawodowe:

Nie są wymagane

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2017/18" (zakończony)

Okres: 2017-10-01 - 2018-01-26
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 100 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Słomka
Prowadzący grup: Tomasz Słomka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot obejmuje problematykę miejsca i roli konstytucji, wartości i zasad konstytucyjnych i instytucji konstytucyjnych w przestrzeni bezpieczeństwa państwa. Przedmiot ma ukazać zależności między ładem konstytucyjnym a problemem bezpieczeństwa, skupia się zatem na problematyce bezpieczeństwa ustrojowego. Realizowane na zajęciach treści ogniskują się przede wszystkim na polskim porządku konstytucyjnym, choć ważną część zajęć zajmuje komparatystyka (odniesienie do obcych regulacji konstytucyjnych i rozwiązań politycznych). Treści niniejszego przedmiotu korespondują z treściami realizowanymi na takich przedmiotach, jak: nauka o państwie i polityce, ustrój polityczny RP, współczesne systemy ustrojowe, prawa człowieka.

Pełny opis:

Wykład obejmuje następującą szczegółową problematykę:

1. Istota konstytucji jako gwaranta ładu politycznego w państwie; wartości konstytucyjne;

2. Naczelne zasady ustrojowe (konstytucyjne) ujmujące problematykę bezpieczeństwa państwa: zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada państwa jako dobra wspólnego, zasada subsydiarności, zasada suwerenności i niepodległości;

3. System rządów w RP a efektywność w zapewnieniu państwu bezpieczeństwa: pozycja ustrojowa, funkcje i kompetencje głowy państwa, parlamentu i rządu i wzajemne między nimi relacje w kontekście bezpieczeństwa państwa;

4. Prawa i wolności oraz obowiązki człowieka i obywatela a konstytucyjne regulacje dotyczące bezpieczeństwa państwa;

5. Problem wojny i pokoju w świetle rozwiązań konstytucyjnych;

6. Rola i stosowanie konstytucji w stanach nadzwyczajnych;

7. Konstytucyjna rola sił zbrojnych w Konstytucji RP z 1997 r. na tle porównawczym oraz na tle polskich tradycji ustrojowych;

8. Konstytucyjne podstawy działania służb specjalnych we współczesnej Polsce.

Szacowana całkowita liczba godzin, którą student musi przeznaczyć na osiągnięcie efektów kształcenia: 75 godzin (30 godzin zajęć dydaktycznych, 15 godzin bieżącego zapoznawania się z literaturą, 30 godzin powtórzenia materiału i przygotowania się do egzaminu).

Literatura:

L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2012 i nast. wyd.

Parlamentarny nadzór nad sektorem bezpieczeństwa. Zasady, mechanizmy i praktyki, Warszawa 2004.

Z. Trejnis, Siły zbrojne w państwie demokratycznym i autorytarnym, Warszawa 1997.

W.J. Wołpiuk, Państwo wobec szczególnych zagrożeń, Warszawa 2002.

K. Prokop, Stany nadzwyczajne w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Białystok 2005.

M. Brzeziński, Stany nadzwyczajne w polskich konstytucjach, Warszawa 2007.

Konstytucja a obronność, Warszawa 1996.

S. Hoc, Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, Opole 2002.

M. Zubik (red.), Konstytucja III RP w tezach orzeczniczych Trybunału Konstytucyjnego i wybranych sądów, Warszawa 2008.

T. Mołdawa, Naczelne władze państwa w sytuacji nadzwyczajnych zagrożeń (doświadczenia krajów Europy Zachodniej), [w:] Pokolenia. Kultura. Polityka. Księga jubileuszowa na 65-lecie Profesora Bronisława Gołębiowskiego, Warszawa 1999.

J. Szymanek, Rozporządzenie z mocą ustawy jako gwarancja bezpieczeństwa państwa, [w:] S. Sulowski, M. Brzeziński (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2009.

G. Rydlewski, Prezydent RP w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego, [w:] S. Sulowski, M. Brzeziński (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2009.

G. Rydlewski, Rada Ministrów i inne naczelne organy administracji rządowej w systemie bezpieczeństwa wewnętrznego, [w:] S. Sulowski, M. Brzeziński (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2009.

A. Pakuła, Bezpieczeństwo publiczne jako dobro wspólne (kilka uwag i refleksji), [w:] A. Chajbowicz, T. Kocowski (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne w działaniach terenowej administracji publicznej, Kolonia Limited 2009.

S. Zalewski, Bezpieczeństwo polityczne państwa, Warszawa 2002.

D. Dudek, Bezpieczeństwo Rzeczypospolitej jako wartość konstytucyjna, [w:], L. Antonowicz, T. Guz, M.R. Pałubska (red.), Bezpieczeństwo Polski. Historia i współczesność, Lublin 2010.

A. Komadowska, Problematyka bezpieczeństwa państwa w kodeksie karnym z 1997 r., [w:], L. Antonowicz, T. Guz, M.R. Pałubska (red.), Bezpieczeństwo Polski. Historia i współczesność, Lublin 2010.

J. Zalewski, Apolityczność Sił Zbrojnych Drugiej i Trzeciej Rzeczypospolitej Polskiej. Teoria i praktyka, Warszawa 2009.

S. Zalewski, Służby specjalne w państwie demokratycznym, Warszawa 2005.

Uwagi:

Zasady przeprowadzenia i zaliczenia przedmiotu - jak w cyklu ogólnym.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2018/19" (w trakcie)

Okres: 2018-10-01 - 2019-01-25
Wybrany podział planu:


powiększ
zobacz plan zajęć
Typ zajęć: Wykład, 30 godzin, 62 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Tomasz Słomka
Prowadzący grup: Tomasz Słomka
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski.